ดิถีดวงจันทร์ หรือ Moon phase หรือ การเกิดข้างขึ้นข้างแรม ของดวงจันทร์ (lunar phase) ในทางดาราศาสตร์ เป็นปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์อย่างหนึ่งที่เกิดกับดวงจันทร์ นั่นคือ ดวงจันทร์จะมีส่วนสว่างที่สังเกตได้ที่ไม่เท่ากันในแต่ละคืน เกิดจากการโคจรของดวงจันทร์รอบโลก โดยหันส่วนสว่างเข้าหาโลกต่างกัน ดิถีที่ต่างกันนี้เองมักใช้กำหนดวันสำคัญทางพุทธศาสนา และใช้เป็นหลักในการนับเวลา ในปฏิทินจันทรคติ ซึ่งเป็นต้นกำเนิดของ การนับเดือน และการนับปี และการนับเวลาในปัจจุบัน
ต้นกำเนิดการนับเดือน นับปี <-คลิก
วิธีคำนวนข้างขึ้นข้างแรม
- ข้างขึ้น คือ ดวงจันทร์จะเต็มดวงไปเรื่อยๆ หรือถ้าดูจากรูป คือซึกครึ่งวงกลมด้านบน
- ข้างแรม คือ ดวงจันทร์จะเห็นน้อยลงๆไปเรื่อยๆ หรือถ้าดูจากรูป คือ ซึกครึ่งวงกลมด้านล่าง
พอรู้ว่าเป็นข้างขึ้น ข้างแรมแล้ว เช็คข้างขึ้นข้างแรม <-คลิก
- ใช้คาดการณ์ระดับน้ำด้วยตัวได้ อย่างง่ายไม่มีตารางน้ำก็คาดการณ์ระดับน้ำได้ได้ ดูที่นี่
- ใช้ดูกิจกรรมตอบสนองของสิ่งมีชีวิต สัตว์ป่า รวมทั้งปลาน้ำจืด ปลาน้ำทะเล ดูที่นี่
- ดวงจันทร์สามารถใช้บอกทิศได้ (กรณีเข็มทิศเสีย GPS พัง ก็ยังเดินเรือได้) ดูที่นี่
 |
| อายุของดวงจันทร์ |
บทความที่เกี่ยวข้อง : The solunar theory ทฤษฏีดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ ทฤษฏีเหนือเมฆจากนักตกปลา
เรื่องของน้ำขึ้น-น้ำลง TIDE
การนับเดือน นับปี และความสัมพันธ์ของเวลา
